Η μεσογειακή διατροφή προστατεύει τον εγκέφαλο - Τι ακριβώς πρέπει να τρως

Η μεσογειακού τύπου διατροφή έχει εδώ και χρόνια συνδεθεί με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία, όμως σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, η επίδρασή της δεν περιορίζεται εκεί. Όλο και περισσότερες ενδείξεις υποστηρίζουν ότι ένα συγκεκριμένο διατροφικό μοτίβο, που βασίζεται στις ίδιες αρχές, μπορεί να σχετίζεται και με πιο «ανθεκτικό» εγκέφαλο όσο περνούν τα χρόνια. Η συζήτηση πλέον στρέφεται στο πώς η τροφή μπορεί να επηρεάζει τη μνήμη και τη νοητική λειτουργία σε βάθος χρόνου, μέσα από μικρές αλλά σταθερές αλλαγές.

Τι είναι η διατροφή MIND και πώς προκύπτει

Η λεγόμενη δίαιτα MIND αποτελεί ένα υβρίδιο δύο γνωστών διατροφικών προτύπων: της μεσογειακής διατροφής και της δίαιτας DASH, που αρχικά σχεδιάστηκε για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Στην πράξη δίνει έμφαση σε πράσινα λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, μούρα, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια και πουλερικά, με το ελαιόλαδο να αποτελεί το βασικό λιπαρό στοιχείο. Παράλληλα περιορίζει την κατανάλωση κόκκινου κρέατος, τηγανητών, γλυκών και βαριών γαλακτοκομικών. Ο στόχος της είναι να συγκεντρώσει τα πιο «φιλικά προς τον εγκέφαλο» στοιχεία δύο καλά μελετημένων διατροφών.

Μια μεγάλη ανάλυση που βασίστηκε στη μακροχρόνια μελέτη Framingham στις ΗΠΑ εξέτασε άτομα άνω των 60 ετών και συνέκρινε τις διατροφικές τους συνήθειες με απεικονιστικά δεδομένα του εγκεφάλου. Όσοι ακολουθούσαν πιο πιστά το μοντέλο MIND εμφάνιζαν μεγαλύτερη ποσότητα φαιάς ουσίας, δηλαδή του ιστού που σχετίζεται με τη μνήμη και τη λήψη αποφάσεων, καθώς και συνολικά μικρότερη απώλεια εγκεφαλικού όγκου με την πάροδο του χρόνου.

Τι δείχνουν οι έρευνες για τον εγκέφαλο

Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ιδέα ότι ο τρόπος διατροφής μπορεί να συνδέεται με τη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας στη γήρανση. Προηγούμενες αναλύσεις που συνδύασαν πολλές παρατηρητικές μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι ακολουθούν μεσογειακού τύπου διατροφή εμφανίζουν μειωμένο κίνδυνο άνοιας κατά περίπου 15% έως 22%. Από τις ίδιες συγκρίσεις, η διατροφή MIND φαίνεται να έχει τη ισχυρότερη συσχέτιση με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί αποδεδειγμένη αιτία προστασίας.

Στη μελέτη Framingham, ορισμένες τροφές ξεχώρισαν περισσότερο από άλλες. Τα μούρα και τα πουλερικά συσχετίστηκαν θετικά με καλύτερη διατήρηση της φαιάς ουσίας. Αυτό ταιριάζει με μικρότερες μελέτες που έχουν δείξει ότι τα μούρα, όπως τα βατόμουρα, μπορεί να βελτιώνουν τη μνήμη ακόμη και σε άτομα με ήπια γνωστική εξασθένηση. Από την άλλη, η αντικατάσταση του κόκκινου κρέατος με κοτόπουλο φαίνεται να αποτελεί πιθανό μηχανισμό βελτίωσης των δεικτών υγείας του εγκεφάλου.

Πού καταλήγουν οι ερευνητές

Συνολικά, η διατροφή MIND δεν μπορεί να θεωρηθεί «ασπίδα» απέναντι στην άνοια, όμως εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης. Η σωματική δραστηριότητα, ο έλεγχος της πίεσης και του σακχάρου, η αποφυγή του καπνίσματος και η κοινωνική δραστηριότητα φαίνεται να παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο. Αυτό που προκύπτει είναι ότι οι καθημερινές επιλογές, όταν διατηρούνται για χρόνια, μπορεί να επηρεάσουν σταδιακά την υγεία του εγκεφάλου.